Ciekawostka 5 z 10

Kichanie na słońcu

Zdarzyło Wam się kichać po wyjściu z domu, w wyjątkowo słoneczny dzień? Okazuje się, że kichanie „na słońcu” ma nawet swoją nazwę i oczywiście jest do tego podłoże genetyczne, a jakże. Autosomal-Dominant Compelling Helio-Opthalmic Outburst, czyli w skrócie: ACHOO.

I to nie jest żart. Zajęli się tym tematem badacze ze Stanford Univ. i wykazali, że to kwestia zamiany pojedynczego nukleotydu w naszym DNA, zaledwie jedna cytozyna zamiast tyminy, a już kichamy, gdy znajdziemy się w ekspozycji na intensywne słońce. Chociaż dokładny mechanizm tego zjawiska nie jest jeszcze znany, wiadomo już, iż angażuje on podrażnienie nerwu trójdzielnego – jednego z nerwów czaszkowych.

Wracając jednak do naszej polskiej populacji przeanalizowanej w projekcie Nasze Genomy, to wszystko wskazuje na to, że kichamy na słońcu rzadziej niż inni. Nasze szanse na tzw. photic sneeze effect są nieco niższe niż wśród innych Europejczyków. Wskaźnik MAF (ang. minor allele frequency) dla wariantu oznaczanego w literaturze jako rs11856995, skorelowanego z rzadszym występowaniem „kichania na słońcu”, wynosi dla populacji generalnej 23% (GnomAD v3.1.1), jednak w polskiej populacji jest szacowany na 36%.

Nasze Genomy, czyli „The Thousand Polish Genomes Project – a national database of Polish variant allele frequencies”. To wyjątkowe przedsięwzięcie naukowe, którego celem było stworzenie pierwszej bazy wariantów genetycznych Polaków i Polek. Prezentowane wyniki pochodzą właśnie z tego projektu.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na ten temat:

P.S. Oczywiście istnieją dane dla mniej obszernych niż WGS analiz z innych populacji, ale ze znacznie większą przebadaną próbą, na przykład w zbiorach 23andMe czy FTDNA. Tutaj jednak skupialiśmy się wyłącznie na danych z projektów całogenomowych. Pamiętajcie, że projekt Nasze Genomy to zabawa dla wielu grup badawczych na całe lata, a prezentowane wyniki to jedynie wierzchołek góry lodowej. Traktujcie to jak zaproszenie do wspólnej zabawy :)

P.S. Obrazek pochodzi z serwisu Freepik.com.