Ciekawostka 7 z 10

Czy to prawda, że Polacy mogą wypić więcej alkoholu?

Raczej nie z powodu alkoholowych super-genów. Istnieje obiegowa opinia w społeczeństwie, iż Polacy mają wysokie stężenie dehydrogenazy alkoholowej, czyli jednego z enzymów o kluczowym znaczeniu dla metabolizmu alkoholu w organizmie, i z tego powodu mogą więcej wypić. Wszystko wskazuje jednak na to, że poziom dehydrogenazy jest cechą osobniczą, a nie populacyjną.

Warto też pamiętać, że w procesie metabolizmu alkoholu powstaje aldehyd octowy, nieco bardziej toksyczny dla naszego organizmu od samego etanolu To właśnie ten związek jest odpowiedzialny za uciążliwe skutki kaca. Osoby z tzw. „mocną głową” i wyższym poziomem dehydrogenazy miewają zwykle o wiele cięższe skutki uboczne pijaństwa, nie tylko w postaci potężnego kaca, ale również wyższego prawdopodobieństwa zachorowania na marskość wątroby i większej tendencji do alkoholizmu.

W projekcie Nasze Genomy przeanalizowano kilkadziesiąt wariantów genetycznych, o których wiadomo, że mają coś wspólnego z metabolizmem alkoholu (np. kodują enzymy biorące udział w procesie rozkładu alkoholu). Porównano wyniki uzyskane dla populacji polskiej z wynikami dostępnymi dla innych populacji świata.

Poniższe wykresy przedstawiają wyniki badania: ilustrują korelacje częstości wariantów pomiędzy populacją polską a pozostałymi analizowanymi populacjami (dane z The 1000 Genomes Project). Dodatkowo na jednym z wykresów zielone pole wskazuje na warianty występujące częściej wśród Polaków, w porównaniu z innymi populacjami, a pole czerwone wskazuje na warianty występujące w naszej populacji rzadziej.

Wyniki jasno wskazują, że Polacy nie różnią się pod względem genetycznych uwarunkowań do metabolizmu alkoholu od pozostałych mieszkańców Europy. Z drugiej jednak strony mamy też dowody, że nasza populacja radzi sobie z metabolizmem alkoholu dużo lepiej niż Azjaci, którzy zdecydowanie częściej posiadają wariant genetyczny obniżający skuteczność dehydrogenazy aldehydowej. Bo dehydrogenaza alkoholowa to jeszcze nie wszystko – istnieje cały szereg innych genów, które mogą modyfikować efekty działania innego genu. Nie ma lekko!

Nasze Genomy, czyli „The Thousand Polish Genomes Project – a national database of Polish variant allele frequencies”. To wyjątkowe przedsięwzięcie naukowe, którego celem było stworzenie pierwszej bazy wariantów genetycznych Polaków i Polek. Prezentowane wyniki pochodzą właśnie z tego projektu.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat metabolizmu alkoholu:

P.S. Oczywiście istnieją dane dla mniej obszernych niż WGS analiz z innych populacji, ale ze znacznie większą przebadaną próbą, na przykład w zbiorach 23andMe czy FTDNA. Tutaj jednak skupialiśmy się wyłącznie na danych z projektów całogenomowych. Pamiętajcie, że projekt Nasze Genomy to zabawa dla wielu grup badawczych na całe lata, a prezentowane wyniki to jedynie wierzchołek góry lodowej. Traktujcie to jak zaproszenie do wspólnej zabawy :)